بخش های اصلی

صفحه اصلی درباره ما پيامبر و اهل بيت بانک مقالات بانک کتب پرسش ها اخبار مجمع اخبار جهان تشيع آثار علمی فرهنگی گالری گالری تصاویر گالری صوت گالری فیلم لينکستان يادداشت روز عضويت در خبرنامه تماس با ما

بر باد رفتن دلار سعودی شکست انتخابات عراق و نوری مالک شیعه

عربستانی می خواهد توقف فوری امارات شیعه های امارات خبر دادند موج گرایش به مسیحیت در

دختر هفتده اهل تونس به داعش  علیه شیعه پیوست

تجمع زنان شيعه در دفاع از دو شهيد

تدریس عقاید دیگران در کنار اسلام شیعی

در استان نینوای عراق آیت‌الله سیستانی بیانیه تحولات اخیر پس شیعه

نمايندگان مجلس کويت حمايت مالي  از داعش ضد شیعه

يک روحاني خانه سني در عراق  آتش زدن

لطفا تا بارگزاری کامل اطلاعات شکیبا باشید.
به پایگاه اینترنتی مجمع جهانی شیعه شناسی خوش امدید.                  برای استفاده مناسب و کامل از همه امکانات سایت لطفا با مرورگرهای موزیلا فایرفاکس یا گوگل کروم وارد شوید.                      

صفحه اصلی > پرسش ها > توحيد در صفات‏ ذات خدا به چه معنى است؟
موضوع: کلام

توحيد در صفات‏ ذات خدا به چه معنى است؟

پاسخ:

توحيد در صفات يعنى اين كه صفات خداوند هيچ يك خارج از ذات او نبوده، با ذات خداوند وحدت دارند و عين ذات او است از اين رو حقيقتاً كثرتى در صفات خداى متعال وجود ندارد و اين تعدّد و كثرتى كه ما براى صفات خداوند در نظر مى‏ گيريم واقعيّت ندارد و همه صفات جلوه‏ هايى از آن ذات واحد هستند.

ممكن است كسى بگويد: اتّحاد صفات با ذات، به خدا اختصاص ندارد بلكه اتّحاد صفت با موصوف در همه موجودات حكمفرما است؟

مثلًا مى‏ گوييم: صدف سفيد است، عسل شيرين است و... در اين مثال‏ ها سفيدى صدف با خود او اتّحاد و يگانگى دارند و هرگز نمى‏ توان به شيرينى جدا از عسل اشاره كرد و همچنين است سفيدى صدف.

در جواب مى‏ گوييم: مقصود از اتّحاد ذات خدا با اوصاف خويش، غير از اتّحاد سفيدى با صدف و يا افلاطون با علم و دانش او است.

درست است كه علم افلاطون با خود او در خارج يك نوع اتّحاد دارد امّا هرگز با ذات او در همه مراحل ذات اتّحاد ندارد بلكه اين اتّحاد در مراحل سطحى و ظاهرى ذات است چرا كه افلاطون زمانى در دل اجتماع بود ولى عالم نبود سپس علم و دانش را پيدا كرد و اين تحصيل‏ علم و دانش آن چنان نيست كه به ذات و حقيقت او نفوذ كرده و تشكيل دهنده ذات او باشد. به عبارت ديگر: ملاك انسانيّت افلاطون و عناصر تشكيل دهنده ذات او حيوان ناطق بودن است كه در همه انسان‏ها وجود دارد امّا علم و دانش او زيورى است بر چهره انسانيّت او كه به وى برترى بخشيده است.

فرض كنيد ساختمانى است كه كار بنّايى آن به پايان رسيده است، فقط نقّاشى لازم دارد در اين موقع هر نوع نقش و نگار بر در و ديوار ساختمان بر جمال و زيبايى آن مى ‏افزايد در اين موقع درست است كه رنگ جدا از ديوار نيست، اما در عين حال تشكيل دهنده حقيقت خانه با در و ديوار هم نيست؛ زيرا عناصر تشكيل دهنده خانه آهن، سيمان، گچ و آجر است نه رنگ، رنگ در واقعيّت در ديوار نفوذ نكرده بلكه با قشرى از در و پوست ه‏اى از ديوار اتّحاد و يگانگى پيدا كرده است نه با ذات و حقيقت آن، همين طور است سفيدى صدف و شيرينى عسل.

بنابراين مقصود از اتّحاد صفات خدا با ذات اين است كه صفات خدا تشكيل دهنده ذات او است و آن چنان نيست كه خداوند ذاتى داشته باشد و اوصافى بلكه اوصاف وى همان ذات و واقعيّت او است در اين صورت ذات وى عين علم است، عين قدرت است، عين حيات است و.....

هر گاه بگوئيم ذات خدا عين علم و قدرت او است، در اين صورت خدا در آگاهى خويش و ايجاد چيزى به غير خود نياز نخواهد داشت ولى هر گاه صفات او زائد بر ذات باشد او در آگاهى و توانايى به غير خود محتاج خواهد بود و احتياج و نياز شايسته مقام خدا نيست.


اميرالمؤمنين عليه السلام مى ‏فرمايد:

«وَكَمالُ الْإخْلاصِ لَهُ نَفْىُ الصِّفاتِ عَنْهُ لِشَهادَةِ كُلِّ صِفَةٍ أَنَّها غَيْرُ المُوْصُوفِ وَشَهادَةِ كُلِّ موصوفٍ أنَّه غَيْرُالصِّفَةِ فَمَن وَصَفَ ‏اللَّهُ سُبَحانَهُ فَقَدْ قَرَنَهُ، وَمَنْ قَرَنَهُ فَقَدْ ثَنّاهُ وَمَنْ ثَنّاه فَقَدْ جَزَّأَهُ، وَمَنْ جَزَّأَهُ فَقَدْ جَهِلَهُ»

توحيد خالص اين است كه صفات زائد بر ذات را كه شيوه مخلوق است، از او سلب كنيم؛ زيرا هر نوع وصفى گواهى مى‏ دهد كه با موصوف خود مغايرت دارد و هر موصوفى نيز گواهى مى‏ دهد كه وجود او غير از وجود صفت است.

هر گاه خدا را مانند مخلوق توصيف كنيم و صفات او را زائد بر ذات وى بدانيم او را با چيز ديگرى همراه ساخته‏ ايم و نتيجه اين است كه او را دو گانه دانسته‏ ايم و هر كسى كه او را دو گانه بداند و بگويد ذات او غير از صفت او است براى او جزئى قائل شده و او را مركّب دانسته است و شخصى كه معرفت او نسبت به خدا اين باشد به طور مسلّم خدا را نشناخته است‏ نهج البلاغه: خطبه 1.
 

منبع: دارالعرفان برچسب ها: توحيد در صفات توحيد در صفات‏ ذات خدا
کانال شیعه شناسی در تلگرام
تعداد بازديد: 48 نسخه چاپی معرفی به دوستان نشانه گذاری برچسب ها

براي ارسال لينک صفحه، فرم زير را تکميل کنيد

       
کليه حقوق اين پايگاه متعلق به مجمع جهانی شيعه شناسی است. طراحی و پشتیبانی مهدی محمدی